Uniswap là gì? Tổng quan về UniSwap V2 – DEX độc đáo của giới DeFi

Bài viết ngày hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về Uniswap là gì và mọi thông tin chi tiết về Uniswap bao gồm:

  • Sàn Uniswap hoạt động như thế nào?
  • Những sản phẩm, tính năng chủ lực của Uniswap là gì?
  • Những đối tượng bên trong Uniswap.
  • Đánh giá ưu nhược điểm của Uniswap và những rủi ro lúc thanh toán trên Uniswap.
  • Tương lai của Uniswap.
  • So sánh Uniswap sở hữu những Blockchain khác.

Uniswap là gì?

Uniswap là 1 giao thức tạo lập thị trường tự động (AMM) và đồng thời là sàn thanh toán phi tập trung (DEX) xây dựng trên Blockchain Ethereum, cho phép khách hàng có thể swap bất kỳ token ERC-20 nào. Uniswap hiện đang là sàn được dùng phổ biến nhất bởi sự nhanh gọn và tiện lợi của nó.

Cơ chế AMM giúp việc thanh toán trên sàn Uniswap ko cần cần dùng tới sổ lệnh, mà thay vào ấy, sensible contract sẽ đóng vai trò là trung gian, người bán bỏ tài sản vào 1 nơi gọi là liquidity pool (pool thanh khoản), sau ấy người mua sẽ swap tài sản họ đang có sở hữu tài sản trong pool thông qua sensible contract.

Hiện tại, khách hàng đa phần đều dùng Uniswap V2, nên trong bài viết, mình sẽ mặc định Uniswap là Uniswap V2, trường hợp có phiên bản khác, sẽ nói rõ là Uniswap V…

Uniswap hoạt động như thế nào?

Uniswap là giao thức phi tập trung 100% và ko cần cấp quyền (permissionless), được hoạt động dựa trên công thức: x * y = ok

Trong ấy:

  • x là số lượng token A.
  • y là số lượng token B.
  • ok là tổng giá trị của pool A/B.

Từ ấy ta có:

  • Lúc ok thay đổi, mà giá trị của token A và B ko đổi, suy ra x và y sẽ thay đổi.
  • Lúc x và y thay đổi, mà ok ko đổi, suy ra giá trị của token A và B cần thay đổi.
  • Để ok thay đổi, x và y sẽ cần được thay đổi bởi những nhà phân phối thanh khoản (về sau sẽ dùng chữ “LP” hoặc “Liquidity Supplier”).
  • Để x và y thay đổi, sẽ cần tác động từ những dealer thông qua việc swap.

Anh em đọc còn thấy tương đối rối rắm đúng ko? Hãy xem thí dụ dưới đây để hiểu rõ nhé.

Thí dụ: Nhái sử pool được tạo có tên là ETH/DAI sở hữu 10 ETH và 1000 DAI.

Ta sẽ có:

  • x * y = ok ⇔ 10*1000 = 10,000
  • 1 ETH = 100 DAI.
  • 1 DAI = 0.01 ETH.

Trường hợp 1: Swap DAI lấy ETH

Dealer A vào pool này và swap 500 DAI + 0.3% phí tổn để đổi lấy ETH.

=> y’ = 500 + 1000 = 1500 DAI

ok ko đổi, vẫn bằng 10,000

=> x’ = 6.66 ETH

Suy ra dealer nhận được x – x’ = 10 – 6.66 = 3.33 ETH, tương đương giá trị 500 DAI

=> giá 1 ETH = 150 DAI, nâng cao 50% so sở hữu giá ban đầu.

Lưu ý: 0.3% phí tổn sẽ được thêm lại vào pool sau lúc swap làm cho thay đổi giá trị của ok.

Trường hợp 2: Swap ETH lấy DAI

Dealer B bán 6 ETH để đổi lấy DAI

=> x’ = 10 + 6 = 16

=> y’ = 10,000/16= 625

Suy ra dealer nhận được y – y’ = 1000 – 625 = 375 DAI, tương đương giá trị 6 ETH.

=> giá 1 ETH = 62,5 DAI, giảm 37.5% so sở hữu giá ban đầu.

Lưu ý: Ví dụ mức trượt giá là quá lớn, Uniswap sẽ có cảnh báo trước lúc anh em tiến hành swap hiển thị thông tin.

Những tính năng chính trên sàn Uniswap

Sàn Uniswap có 4 tính năng chính bao gồm:

Swap

Swap trong sàn Uniswap là 1 phương pháp đơn giản để thanh toán 1 token ERC-20 cho 1 token khác. Đối sở hữu khách hàng cuối, việc swap siêu trực quan:

  • Người mua chọn 1 token đầu vào và 1 token đầu ra.
  • Họ chỉ định số lượng đầu vào và giao thức sẽ tính toán lượng token đầu ra mà họ sẽ nhận được.
  • Sau ấy, họ thực hành swap bằng 1 cú nhấp chuột, nhận token đầu ra trong ví của họ ngay tức khắc.

Về cấp độ giao thức, quá trình swap này diễn ra như thế nào?

Uniswap là gì? Tổng quan về UniSwap V2 - DEX độc đáo của giới DeFi

Quá trình Swap trên Uniswap sẽ được thực hành theo những bước trên.

Swap trong Uniswap khác sở hữu thanh toán trên những ứng dụng truyền thống. Thay vì dùng sổ lệnh để mô tả tính thanh khoản hoặc xác định giá cả, Uniswap dùng cơ chế tạo thị trường tự động (AMM) để phân phối phản hồi tức thì về tỷ giá và mức trượt giá.

Xem Thêm  Unicly (UNIC) là gì? Toàn tập về tiền điện tử UNIC

Mỗi cặp token trên Uniswap được củng cố bởi 1 pool thanh khoản. Pool thanh khoản là những hợp đồng thông minh giữ số dư của 2 token duy nhất và thực thi những quy tắc xung quanh việc nạp và rút những token này.

Lúc token được nạp (bán), 1 số tiền tương ứng cần được rút để duy trì sự ko đổi (ok trong công thức ở phần trước). Ngược lại, trường hợp token được rút (mua), thay vào ấy, 1 số tiền tương ứng cũng cần được nạp vào.

Liquidity Pool

Mỗi pool thanh khoản trên sàn Uniswap là 1 địa điểm thanh toán cho 1 cặp token ERC20. Lúc hợp đồng pool được tạo, số dư của mỗi token bằng 0. Để pool khởi đầu phân phối thanh toán, LP (Liquidity Supplier – người phân phối thanh khoản) cần nạp tiền vào cho mỗi token. LP trước tiên sẽ là người thiết lập giá ban đầu cho pool ấy.

Uniswap là gì? Tổng quan về UniSwap V2 - DEX độc đáo của giới DeFi

Những Pool trên Uniswap.

LP được khuyến khích phân phối giá trị của 2 token bằng nhau. Ngược lại, trường hợp LP trước tiên phân phối 2 token sở hữu tỷ lệ giá trị khác nhau so sở hữu giá trên thị trường, thời cơ buôn bán chênh lệch giá sẽ xuất hiện và có khả năng bị 1 người nào ấy bên bên cạnh lấy mất.

Lúc LP phân phối thanh khoản cho Pool, họ sẽ nhận lại được Liquidity Token (Token thanh khoản), tương đương lượng thanh khoản họ đã phân phối cho pool. Những token này đại diện cho sự đóng góp của LP vào pool.

Lúc có thanh toán, khoản phí tổn 0.3% sẽ được phân bổ theo tỷ lệ cho toàn bộ LP trong pool tại thời điểm thanh toán. Để rút tiền đã nạp vào làm cho thanh khoản cũng như phần phí tổn được chia, LP sẽ cần đốt liquidity token của mình. LP cũng có thể bán, chuyển nhượng, hoặc dùng theo phương pháp họ muốn.

Flash Swap

Flash Swap khởi đầu xuất hiện trong Uniswap V2. Flash swap cho phép anh em rút bất kỳ số lượng token ERC20 nào, miễn phí tổn, sở hữu điều kiện là cuối thanh toán, chúng được tính sổ hoặc trả lại, hoặc cả 2.

Thí dụ như lúc anh em muốn tính sổ vị thế trong Compoundhay Maker

  • Trong V1, anh em cần chuyển token A để mua token B.
  • Trong V2, Flash swap cho phép anh em nhận và dùng token B ngay tức khắc sau lúc thực hành swap tới sensible contract.

Oracle

Oracle (hay nguồn cấp dữ liệu giá trên chuỗi) là 1 thành phần quan yếu đối sở hữu nhiều ứng dụng DeFi (Tài chính phi tập trung), bao gồm những ứng dụng tài chính phái sinh (Derivatives), cho vay, thanh toán ký quỹ (Margin Buying and selling),… Những dự án DeFi thường sẽ dùng Oracle có sẵn, thí dụ như của Chain Hyperlink.

Riêng sở hữu Uniswap, đội ngũ đã tự vươn lên là Oracle riêng hợp sở hữu giao thức của mình. Đặc biệt, Uniswap V2 đã cho phép xây dựng những Oracle về giá trên chuỗi có tính phi tập trung cao và chống thao túng.

Cụ thể hơn, dữ liệu thời kì giá được ghi lại trên chuỗi theo 1 phương pháp làm cho cho việc thao túng giá trong 1 khoảng thời kì bé là siêu tốn kém, và cũng ko thể thao túng giá trong 1 thanh toán duy nhất.

Xem ngay chỉ dẫn dùng Uniswap V2 để có thể trải nghiệm những tính năng phía trên 1 phương pháp hiệu quả nhất!

Những đối tượng tham dự trên sàn Uniswap

Những đối tượng tham dự vào Uniswap sẽ gồm: Liquidity Supplier, Dealer và Developer.

Liquidity Supplier – Người phân phối thanh khoản

Những Liquidity Supplier (LP) sẽ nhận được 0.3% phí tổn lúc phân phối thanh khoản. Đây có thể là:

  • Những người nắm giữ Token muốn đầu tư tài sản 1 phương pháp thụ động để tích lũy được phí tổn thanh toán.
  • Những LP chuyên nghiệp tạo ra những chiến lược lập pool để kiếm lợi nhuận.
  • Những dự án tạo ra pool để thanh khoản cho token của họ, giúp cho những token được mua và bán dễ dàng hơn.
  • 1 số nhà tiên phong trong DeFi muốn khám phá những tương tác phân phối thanh khoản phức tạp như thanh khoản được khuyến khích, thanh khoản làm cho tài sản thế chấp và những chiến lược mới mẻ khác.

Dealer – Nhà thanh toán

Những Dealer sẽ được commerce sở hữu nhiều cặp tokens từ ví. Những dealer này có thể là:

  • Những nhà đầu cơ dùng nhiều công cụ để swap token bằng phương pháp dùng tính thanh khoản được lấy từ Uniswap.
  • Những bot buôn bán chênh lệch giá kiếm tìm lợi nhuận bằng phương pháp so sánh giá trên những ứng dụng khác nhau để tìm ra điểm có lợi.
  • Người mua DApp mua token trên Uniswap để dùng trong những ứng dụng khác trên Ethereum.
  • Những hợp đồng thông minh thực hành những thanh toán trên giao thức bằng phương pháp triển khai chức năng swap (từ những sản phẩm như trình tổng hợp DEX tới những tập lệnh Solidity – ngôn ngữ lập trình sensible contract tùy chỉnh).
Xem Thêm  SIL.Finance (SIL) là gì? Toàn tập về tiền điện tử SIL Token

Trong mọi trường hợp, những dealer cần chịu cùng 1 khoản phí tổn cố định cho thanh toán trên giao thức.

Developer (Dev) – Những nhà vươn lên là

Những Developer (Dev) có thể vươn lên là sản phẩm dựa trên Uniswap. Những Dev này có thể là:

  • Những dashboard DeFi: Vì Uniswap có nguồn mở, và có thể truy cập, do ấy có vô số thử nghiệm UX và UI được xây dựng để phân phối khả năng truy cập vào chức năng của Uniswap. Do ấy, anh em có thể tìm thấy những chức năng Uniswap trong gần như những dự án dashboard DeFi và nhiều công cụ dành riêng cho Uniswap do cùng đồng xây dựng.
  • Những ví thường tích hợp chức năng swap và phân phối thanh khoản.
  • Những trình tổng hợp DEX kéo thanh khoản từ nhiều giao thức thanh khoản để phân phối cho những dealer mức giá phải chăng nhất. Uniswap là nguồn thanh khoản phi tập trung lớn nhất cho những dự án này.
  • Những Dev sensible contract dùng bộ chức năng có sẵn để phát minh ra những công cụ DeFi mới và những ý tưởng thử nghiệm khác nhau. Anh em có thể xem những dự án như Unisockshoặc Zora, và siêu nhiều dự án khác nữa.

Đánh giá ưu nhược điểm của Uniswap

Ưu điểm

  • Dự án listing token ko cần quá nhiều thao tác và được miễn phí tổn.
  • Người mua trao đổi token nhanh chóng, tiện lợi.
  • Có thể được tích hợp thẳng vào những Pockets hiện tại, nên việc lưu trữ và swap cũng dễ dàng hơn dùng sàn tập trung (CEX).

Thí dụ: Uniswap đã được tích hợp trên Coin98 Pockets, do ấy khách hàng có thể swap token đang lưu trữ trên ví Coin98 Pockets chỉ bằng vài thao tác đơn giản trên điện thoại. Xem chỉ dẫn commerce Uniswap trên Coin98 Pockets

Uniswap là gì? Tổng quan về UniSwap V2 - DEX độc đáo của giới DeFi

Chỉ dẫn commerce Uniswap trên Coin98 Pockets.

Nhược điểm

  • Do dễ listing token, nên những token rip-off cũng xuất hiện đầy rẫy, khách hàng mới dễ bị mất tiền do lừa đảo.
  • Được xây dựng trên Ethereum, nên phí tổn thanh toán (phí tổn fuel) đôi lúc siêu cao.

Những rủi ro tiềm ẩn trên sàn Uniswap

Rủi ro về Sensible contract

Sensible contract trên Uniswap tương đối đơn giản, đã được audit, và đã tự chứng minh sau 1 thời kì hoạt động. Mặc dầu hiếm, tuy nhiên khả năng Uniswap bị tấn công ko cần là hoàn toàn ko có, ấy là những rủi ro kỹ thuật đi kèm sở hữu bất kỳ dự án dựa trên hợp đồng thông minh nào.

Trong Uniswap V1, kẻ tấn công có thể dùng “hooks” trong tiêu chuẩn token ERC-777 để rút tiền từ những pool thanh khoản dựa trên loại token này. Cụ thể là pool imBTC Tokenlon đã bị tấn công và 300,000$ đã bị thất thoát. Sau ấy, trong Uniswap V2, lỗi token ERC-777 đã được sửa, do ấy, kiểu tấn công này ko còn khả thi nữa.

Rủi ro về Token

Trên Uniswap, siêu dễ dàng để 1 người có thể niêm yết token của họ. Do ấy, có nhiều người lợi dụng sự dễ dàng này để niêm yết những token rip-off, fake mạo. Người mua cần đánh giá sensible contract của token cẩn thận để giảm thiểu mất tiền.

Tương lai của Uniswap

Dù là người tiên phong, nhưng Uniswap vẫn ko hề đánh mất vị trí top-tier DEX hiện tại, bất chấp siêu nhiều thế lực khác cũng đang nổi lên như Sushiswap, PancakeSwap,…

Khoảng đầu 5 2021, Uniswap cũng ra mắt Uniswap V3 sở hữu những cải tiến giúp khách hàng có thể tối đa hóa hiệu quả dùng vốn, bằng phương pháp phân phối thanh khoản theo khoảng giá, cũng như hài hòa NFT vào LP token, cho thấy Uniswap chưa bao giờ ngủ quên trong thắng lợi, đội ngũ vẫn miệt mài làm cho việc.

Nói về số liệu, TVL hiện tại (15/7/2021) cho thấy Uniswap đang ở prime 2, chỉ sau Curve, điều này cho thấy sức hút của Uniswap tới nay vẫn ko hề suy giảm.

Uniswap là gì? Tổng quan về UniSwap V2 - DEX độc đáo của giới DeFi

TVL Uniswap (15/7/2021) đang ở prime 2.

Theo biểu đồ bên dưới, có thể thấy thị phần của Uniswap đã chiếm tới hơn 65% tổng DEX hiện tại. Qua ấy, cho thấy tiềm năng nâng cao trưởng trong tương lai là siêu lớn.

Khối lượng thanh toán trên những DEX.

Sự khó khăn tới từ những dự án trên blockchain Ethereum

Uniswap & Curve

Trở lại sở hữu hình TVL ở trên, có thể thấy prime 1 hiện tại đang là Curve – 1 DEX chuyên cho việc trao đổi Stablecoin. Có TVL đang gấp 3 so sở hữu Uniswap, và sắp như bỏ xa những dự án ở dưới, Curve hiện tại đang được xem như DEX siêu thành công.

Xem Thêm  Soulbound token là gì? Bí quyết hoạt động và ứng dụng của SBT

Nhiều anh em sẽ nghĩ rằng Curve sở hữu TVL như hiện tại, khả năng siêu cao là tương lai cũng sẽ dành được siêu nhiều thị phần từ Uniswap. Nhưng thực tế, cả 2 hoạt động ở những lĩnh vực khác nhau.

Curve được khách hàng dùng để swap những Stablecoin như USDT sang DAI, USDC sang BUSD,… dựa trên đặc tính của sàn. Còn Uniswap là 1 DEX dành cho siêu nhiều token, và đặc biệt hơn là hiện nay, Uniswap được dùng như 1 sàn thanh toán cho những dự án IDO listing token để khách hàng có thể thanh toán ngay mà ko cần đợi listing sàn CEX – thứ mà Curve ko thể làm cho được.

Nên bề bên cạnh, có vẻ như cả 2 là đối thủ trong DEX, nhưng thực tế, việc bên này vươn lên là cũng ko tương tác quá nhiều tới sự nâng cao trưởng của bên còn lại.

Tham khảo thêm về mô hình hoạt động Curve và những tính năng bên trong, kèm theo những dự phóng về tiềm năng và thời cơ đầu tư trong tương lai.

Uniswap & Sushiswap

Khác sở hữu cặp đấu trên, Uniswap và Sushiswap mới chính là trận đấu thú vị mà chúng ta cần quan sát.

Sushiswap ban đầu chỉ được xem như 1 bản fork Uniswap ngay thời điểm pattern đặt tên dự án theo món ăn ra đời (Burgerswap, PhoSwap,…). Thậm chí, đã có thời kì gặp nhiều phốt tới từ nhà sáng lập ban đầu.

Nhưng dần dần, dưới sự lãnh đạo của 0xMaki và đội ngũ xuất sắc, Sushiswap hiện đang là 1 DEX mạnh mẽ trong thị trường chỉ đứng sau Uniswap. Việc này có thể được mô tả qua quantity thanh toán trong tháng 6: Ví dụ quantity thanh toán của Uniswap là $43B, thì Sushiswap đứng thứ 2 trong những DEX sở hữu $8B.

Vậy còn thị trường thì sao? Ví dụ Uniswap tập trung sâu về thanh toán, thì Sushiswap chọn cho mình 1 hướng đi khác, ấy là đi theo chiều ngang, sở hữu đa dạng sản phẩm như Lending, IDO platform, Buying and selling,… Nên trong tương lai, vẫn có trường hợp cả 2 đều ở vị thế thắng lợi.

Xem thêm về mô hình SushiSwap để hiểu cơ chế hoạt động của từng tính năng bên trong, từ ấy anh em sẽ biết vì sao mình nói SushiSwap sẽ có thể thắng lợi giống Uniswap.

Sự khó khăn tới từ những dự án trên những blockchain khác

Ko thể phủ nhận, phí tổn thanh toán ở Ethereum là 1 vấn đề hết sức đau đầu. Ở tháng 7-8/2020, lúc trào lưu Yield Farming và token pump mạnh ở Uniswap ra đời, đã đẩy phí tổn thanh toán lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm. Điều này gây trở ngại siêu lớn sở hữu những nhà thanh toán bé lẻ.

Câu chuyện vẫn tiếp tục cho tới tháng 2-3/2021, lúc MEV khởi đầu nổi lên sở hữu việc những bot tham dự fuel conflict, đẩy phí tổn thanh toán lên cao 1 lần nữa. Để giải thích dễ hiểu hơn, MEV là việc những thợ đào (miners) lợi dụng quyền hạn của mình để sắp xếp thứ tự thanh toán và kiếm lời cho bản thân, cụ thể, họ sẽ ưu tiên xử lý những thanh toán sẵn sàng chịu phí tổn cao hơn, chứ ko xử lý theo quy tắc First come, First Service theo thời kì khách hàng đưa lệnh on-chain vào.

Lúc này, đã xuất hiện 1 bước ngoặc mới ở Binance Sensible Chain: PancakeSwap.

PancakeSwap cũng xuất thân là 1 fork của Uniswap như Sushiswap. Dự án đã giải quyết nhược điểm phí tổn thanh toán cao của Uniswap trên Ethereum, hút dòng tiền qua Binance Sensible Chain siêu nhiều. Sau ấy, ko chấp nhận mình chỉ đơn giản là 1 bản fork, PancakeSwap đã ra mắt siêu nhiều tính năng, làm cho dự án trở nên DEX biểu tượng lúc cùng đồng nhắc tới Binance Sensible Chain.

Anh em có thể xem thêm về mô hình PancakeSwap để biết chi tiết phương pháp hoạt động của từng tính năng bên trong nó, từ ấy sẽ hiểu vì sao PancakeSwap lại thành công như vậy.

Bên cạnh ra, dù phí tổn thanh toán hiện đã giảm nhiệt siêu nhiều, nhưng những blockchain khác cũng dần ra những DEX riêng sở hữu mục đích kéo dòng tiền về hệ sinh thái của mình. Ta có QuickSwap trên Polygon, Raydium, Orca trên Solana,…

Trong cuộc chiến này, liệu Uniswap có giữ vững được vị trí prime DEX của mình? Điều này sẽ phụ thuộc siêu nhiều vào chiến lược của Uniswap.

Lời kết

Như vậy, mình đã giới thiệu sở hữu anh em về Uniswap là gì và toàn bộ mọi thông tin chi tiết về sàn Uniswap. Ví dụ anh em muốn hiểu rõ hơn về cơ chế hoạt động của Uniswap và những dự phóng về tiềm năng hay thời cơ đầu tư sở hữu Uniswap V2, hãy tham khảo ngay bài phân tách mô hình Uniswap V2.