Tokenomics là gì? Chỉ dẫn đọc vị tokenomics chuẩn 2023

Trường hợp chú ý quan sát, bạn sẽ thấy những bài viết về tiền điện tử luôn có 1 phần gọi là tokenomics. Vậy tokenomics là gì? Khiến thế nào để xem được tokenomics?

Giới thiệu tokenomics

Tokenomics là gì?

Tokenomics là thuật ngữ được dùng trong lĩnh vực tiền điện tử. Đây là sự hài hòa giữa token (tiền mã hóa) và economics (kinh tế học). Vì vậy, tokenomics là những thông tin dùng để xem xét, đánh giá sơ bộ nền kinh tế của 1 loại tiền mã hóa nào đấy.

Tokenomics quan yếu như thế nào?

Tokenomics cho thấy được quá trình vận hành và phát triển thành của tiền điện tử. Đây là bằng chứng khách quan nhất để nhà đầu tư có thể đưa ra quyết định của mình dựa trên những số liệu dẫn chứng cụ thể. Bạn có thể hoài nghi về lời nói của những nhà phát triển thành nhưng con số thì sẽ ko biết nói dối.

Những chi tiết cấu thành nên 1 token và tokenomics

Coin/ token provide (nguồn cung)

Bố khái niệm khách hàng dễ nhầm lẫn là whole provide, circulating provide và max provide (khái niệm mới được Coingecko và Coinmarketcap đưa vào). Trong đấy:

  • Complete provide (Tổng cung): tổng số lượng coin/ token đang lưu thông trên thị trường cùng số lượng đang bị khóa trừ đi số lượng đã burn. 1 số loại whole provide: tổng cung cố định, tổng cung ko cố định (tổng cung nâng cao dần, tổng cung giảm dần, tổng cung thay đổi liên tục).
  • Circulating provide (Cung lưu thông): số lượng coin/ token đang được lưu thông trên thị trường.
  • Max provide (Cung tối đa): số lượng coin/ token tối đa có thể tồn tại, bao gồm cả những token đã được khai thác hoặc sẵn có trong tương lai.

Market cap và FDV là gì?

Market cap (market capital) là vốn hóa thị trường của dự án sở hữu số lượng coin/ token lưu thông tại thời điểm đấy. Từ circulating provide, chúng ta sẽ có công thức tính market cap như sau:

Market cap = Circulating provide x Token value

Totally diluted valuation (FDV) cũng là vốn hóa của dự án nhưng lại được tính bằng tổng số lượng token đang lưu thông và cả chưa được mở khóa của dự án. Từ whole provide, chúng ta sẽ có công thức tính FDV như sau:

FDV = Complete provide x Token value

Ngược lại, lúc có được vốn hóa bạn sẽ tính được giá của 1 token tùy thuộc vào loại vốn hóa nào. Điều này sẽ giúp bạn xác định được tiềm năng nâng cao trưởng của coin/ token đấy.

Xem Thêm  Bí quyết chuyển danh bạ từ iPhone sang Android thành công 100%

Token governance (token quản trị)

Hiện tại trên thị trường đã có khoảng 10,000 coin/ token và con số này vẫn đang tiếp tục nâng cao. Số coin và token này chủ yếu được chia thành cha nhóm chính:

  • Decentralized (Token phi tập trung): coin/token được quản trị bởi toàn bộ quyết định của cùng đồng quyết định và ko chịu bất kỳ sự can thiệp nào bởi bên thứ cha. Dí dụ như Bitcoin, Ethereum,…
  • Centralized (Token Tập trung): coin/token được quản trị bởi 1 tổ chức đứng đầu quyết định, họ có quyền liên quan lên tính chất của coin/ token hay cả dự án mà token đấy đại diện. Dí dụ như Tether, True USD, Ripple,…
  • Từ centralized tới decentralized: coin/ token được xây dựng bởi 1 tổ chức nhưng sau đấy sẽ phân quyền dần về cho cùng đồng, chuyển đổi từ tập trung sang phi tập trung. Dí dụ: Binance Coin lúc đầu hoàn toàn được quản trị bởi Binance. Thế nhưng, sau lúc ra mắt Binance Sensible Chain (BSC) và chương trình “Validator Highlight”, Binance đã dần dần phân quyền BSC và BNB token cho cùng đồng kiểm soát.

Token allocation (phân bổ token)

Thông tin này sẽ mô tả tỉ trọng phân bổ token của 1 dự án đối sở hữu những stakeholder (những bên liên quan). Mỗi dự án sẽ có những tỷ lệ và đối tượng phân bổ khác nhau, ko có bất kỳ công thức chung nào cho phần này. Thế nhưng, thông thường số lượng token sẽ được phân bổ vào những nguồn như sau.

Workforce (đội ngũ phát triển thành)

Số token này sẽ được phân cho đội ngũ phát triển thành của dự án bao gồm founder, co-founder, developer, marketer, advisor,…(những người đã có đóng góp quan yếu). Mức đề xuất hoàn hảo là 20%.

Con số này thường sẽ rơi vào 2 trường hợp: giả dụ tỷ lệ quá thấp, đội ngũ dự án sẽ ko có động lực để tiếp tục phát triển thành lâu dài. Ngược lại, giả dụ tỷ lệ quá cao, phía cùng đồng sẽ ko có động lực để tiếp tục nắm giữ token của dự án đấy lúc số token này đang chịu chi phối quá nhiều bởi 1 thực thể liên quan tới dự án, gây ra 1 vài vấn đề như tập trung quyền lực, khả năng đẩy giá cao,…

Basis reserve (dự trữ)

Đây là khoản dự trữ của dự án dành cho việc phát triển thành sản phẩm hoặc những tính năng trong tương lai. Mức đề xuất hoàn hảo là từ 20-40%.

Xem Thêm  Lazio Fan Token (LAZIO) là gì? Toàn tập về tiền điện tử LAZIO

Liquidity mining (thanh khoản)

Chi tiết này xuất hiện nhiều hơn vào thời kì sắp đây, đặc biệt là sau giai đoạn tháng 9 5 2020 lúc những dự án DeFi khởi đầu phát triển thành mạnh mẽ. Đây là khoản token được trích ra như phần thưởng cho những nhà đầu tư hăng hái phân phối thanh khoản.

Seed/ Non-public/ Public sale (những hình thức bán token)

Đây là thông số token dành cho những đợt mở bán để huy động vốn phát triển thành sản phẩm. Thông thường, 1 dự án sẽ có khoảng cha đợt mở bán là Seed sale, Non-public sale và Public sale.

Airdrop/ Retroactive (tặng quà tri ân)

Đây là số token được dùng để tặng miễn phí tổn (tương tự như giveaway) cho khách hàng đã hăng hái đóng góp cho dự án. Mặt khác, số token này cũng dùng để quảng bá, lôi kéo người tham dự. Phần này chỉ chiếm tỷ trọng bé trong phân bổ token. Mức đề xuất hoàn hảo dưới 5%.

Khoảng từ 5 2019 trở về trước, tham dự airdrop vô cùng đơn giản. Bạn chỉ cần thực hành 1 vài thao tác như like, comply with, retweet những tweet trên trang Twitter của dự án. Về sau, nhà phát triển thành muốn khách hàng buộc phải “pores and skin within the sport” (cọ xát va chạm tương tác sở hữu dự án) để có thể nhận được airdrop hay retroactive.

Bên cạnh đấy tùy vào từng dự án mà còn những đối tượng phân bổ khác.

Token launch (phát hành)

Đây là hình thức phát hành token ra thị trường lưu thông. Có 2 loại phát hành token chính:

  • Phát hành token theo lộ trình định sẵn: những mốc thời kì có thể xảy ra như dưới 1 5, từ 3 – 5 5, trên 10 5,…
  • Phát hành token theo hiệu suất hoạt động và nhu cầu dùng: đưa ra 1 số tiêu chí cụ thể để vận dụng 1 bí quyết hợp lý, hạn chế lạm phát do bí quyết thức trên gây ra.

Token sale

Hiểu đơn giản, đây là hình thức huy động vốn bằng những mở bán token, cũng tương tự như những đơn vị cổ phần kêu gọi đầu tư vốn. Vốn trong thị trường tiền điện tử là token.

Đối sở hữu những dự án tiền điện tử, thông thường sẽ có 3 đợt huy động vốn như sau:

  • Seed sale: đợt mở bán token trước tiên của dự án. Trong đợt này, đa số sản phẩm của dự án đều chưa được hoàn thiện.
  • Non-public sale: giai đoạn này những dự án đã có sản phẩm và minh chứng được 1 vài thành tích nhất định để chứng minh được tiềm năng của mình.
  • Public sale: đây là đợt mở bán token cho toàn cùng đồng. Dự án có thể launch token dưới 3 hình thức chủ yếu như ICO, IEO và IDO.

Truthful token distribution (phân phối công bằng)

Tuy nhiên 1 số dự án lại lựa chọn bí quyết thức phân phối theo testnet, airdrop, staking, liquidity offering,… Điều này sẽ giúp dự án trở nên “bình đẳng” đối sở hữu cùng đồng lưu ý và tiếp cận tới khách hàng nhiều hơn, dí dụ như Uniswap (UNI), SushiSwap (SUSHI), Yearn Finance (YFI),…Thế nhưng, giả dụ lựa chọn hình thức này, dự án sẽ ko kêu gọi được vốn.

Xem Thêm  BUSTA (BUST) Crypto Sport là gì? Khám phá BUSTA ra mắt ứng dụng “GameFi” mới trên Binance Sensible Chain

Token use case (trường hợp dùng)

Tùy vào loại token sẽ có những trường hợp dùng khác nhau. Dưới đây là 1 số trường hợp dùng token phổ biến:

  • Staking: dành cho những native token, có thể hạn chế lạm phát, giảm số lượng token lưu thông, giúp mạng lưới phi tập trung và an toàn hơn.
  • Liquidity mining (Farming): dùng để phân phối thanh khoản và đổi lấy phần thưởng là những native token.
  • Transaction price: chi trả những chi phí tổn trong dự án. Thông thường, lúc dùng native token, bạn sẽ được ưu đãi trong việc tính sổ những hoạt động của hệ sinh thái.
  • Governance: những chủ sở hữu token của dự án sẽ có quyền biểu quyết, đề xuất, đóng góp cho sự phát triển thành sau này của dự án.

Lợi quyền khác (Launchpad,…)

Đây là 1 trong những chi tiết then chốt giúp token được lưu thông dễ dàng cũng như tạo động lực lớn để khách hàng tiếp tục nắm giữ token. Dí dụ: Polkastarter bắc buộc nắm giữ token POLS, DAO Maker bắc buộc nắm giữ token DAOS,…

Trên đây là những chia sẻ về tokenomics cũng như bí quyết đọc vị tokenomics. Hy vọng qua bài viết này, bạn đã có thể tự mình khám phá được nền kinh tế của bất kỳ loại token nào bạn mong muốn. Trường hợp yêu thích bài viết, hãy ủng hộ Tino Group bằng bí quyết nhấn like và đánh giá 5 sao ở cuối bài. Ấy sẽ là nguồn động lực để đội ngũ viên chức tiếp tục chia sẻ những tri thức hữu ích tới quý bạn đọc. Chúc bạn thành công!

CẢNH BÁO: Đây là bài viết chia sẻ thông tin, ko buộc phải là lời kêu gọi đầu tư, bạn buộc phải tự chịu trách nhiệm sở hữu quyết định của mình. Đầu tư vào những sản phẩm tài chính luôn tiềm ẩn siêu nhiều rủi ro nên bạn cần buộc phải cân nhắc thật kỹ trước lúc đi tới quyết định cuối cùng. Chúc bạn sáng suốt và tỉnh táo để đưa ra những quyết định đầu tư đúng đắn nhé!

Những câu hỏi thường gặp

CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN TINO

  • Trụ sở chính: L17-11, Tầng 17, Tòa nhà Vincom Heart, Số 72 Lê Thánh Tôn, Phường Bến Nghé, Quận 1, Thành phố Hồ Chí MinhVăn phòng đại diện: 42 Trần Phú, Phường 4, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh
  • Điện thoại: 0364 333 333Tổng đài miễn phí tổn: 1800 6734
  • E-mail: gross [email protected]
  • Web site: www.tino.org