Rủi ro trong AMM: Impermanent loss (IL) & Slippage trượt giá là gì?

Chúng ta đã thảo luận nhiều về AMM. Trước tiên là về thuật toán của những AMM, những mô hình phổ biến, những dự án… Anh em nghĩ rằng mình đã hiểu rõ AMM?

Mình nghĩ là chưa! Sở hữu những sàn thanh toán phi tập trung dùng AMM của riêng họ, nó luôn chứa những rủi ro.

2 rủi ro lớn nhất là Impermanent loss và trượt giá (Slippage).

Anh em sẽ gặp siêu nhiều thời cơ để kiếm được lợi nhuận trên thị trường như phân phối thanh khoản, thanh toán, những thời cơ thanh toán chênh lệch giá (arbitrage)… Nhưng anh em cần nhớ rằng luôn có những rủi ro chờ sẵn.

Ở bài viết này, mình sẽ chia sẻ cho anh em biết những rủi ro ấy là gì và phương pháp để tính toán chúng.

Impermanent loss

Anh em có thể đã nghe về điều này trong nhiều cuộc trò chuyện khác. Vậy nó thực sự là gì?

Ấy là những tổn thất tiềm tàng và chỉ trở nên tổn thất “thực sự” lúc anh em khởi đầu rút những tokens từ những Pool thanh khoản.

Nhái sử mình sở hữu 1 cổ phiếu Tesla. Giá cổ phiếu giảm từ $500 xuống còn $400. Tuy nhiên, khoản lỗ $100 chỉ đang ghi nhận trên giấy tờ. Lúc mình chưa bán cổ phiếu thì khoản lỗ tất nhiên vẫn chưa được ghi nhận. Chỉ là giá trị của cổ phiếu thay đổi.

Cổ phiếu có thể nâng cao lên $500 1 lần nữa và mình sẽ ko nhận khoản lỗ nào.

Thí dụ trên của Tesla cho thấy rủi ro ở đây là gì? Lúc giá cổ phiếu giảm thì chắc chắn mình sẽ cần nhận 1 tổn thất thực sự.

Xem Thêm  Chỉ dẫn phương pháp viết Proposal xin tài trợ dễ thuyết phục đối tác

Impermanent loss cũng tương tự, chỉ là “số tổn thất” chưa được xác định cụ thể là bao nhiêu cho tới lúc anh em hành động. Bởi vì AMM thay đổi nhanh chóng theo biến động giá và những phép toán được tính liên tục theo từng giây. Vì vậy, sự tổn thất mà anh em đang thấy trên “giấy tờ” ko hẳn là tổn thất thực sự. Chỉ là “Chưa”.

OK, chúng ta đã nói về những tổn thất trong AMM. Chúng ta đã nói về khái niệm “Impermanent loss”. Bây giờ, trở lại sở hữu những Pool thanh khoản quen thuộc của chúng ta.

Impermanent loss hoạt động như thế nào?

Lấy dí dụ của Uniswap cho dễ hiểu.

Nhái sử Uniswap ko có chi phí thanh toán, 1 pool có 2 token: ETH và USDT.

Hiện tại, 1 ETH = 400 USDT. Tỉ lệ này chỉ được tính cho những token đã có sẵn BÊN TRONG Pool.

Còn bên bên cạnh Pool, fake sử mọi người đang thanh toán 1 ETH = 420 USDT trên Binance.

Làm cho thế nào anh em có thể kiếm lời từ điều này?

Những nhà thanh toán chênh lệch giá sẽ dùng 400 USDT để mua 1 ETH trong Pool, sau ấy chuyển tới Binance và bán nó sở hữu giá 420 USDT.

Điều ấy có nghĩa họ nhận được 20 USDT miễn chi phí! Vâng, điều này là hợp pháp. Việc tương tự diễn ra trong tài chính truyền thống cũng vậy.

Vậy lỗ do đâu mà có?

Những nhà thanh toán chênh lệch giá này tất nhiên sẽ mua và bán ETH cho tới lúc tỷ giá trong Pool đạt 1 ETH = 420 USDT (bằng ở Binance).

Bây giờ có thể anh em đang nghĩ “okay, dù sao thì ấy cũng là giá bình thường. Nó tác động tới tôi như thế nào?”

*Trong giai đoạn này, đây là những gì sẽ xảy ra:

Xem Thêm  What's Technical Evaluation? 4 steps lớn be taught Crypto Technical Evaluation

Trạng thái khởi đầu: Số tiền có trong Pool là 25ETH và 10.000 USDT.

Token → Số lượng → Giá → Giá trị.

ETH → 25 → 400 → 10.000 (tính bằng USD).

USDT → 10.000 → 1 → 10.000 (tính bằng USD).

Tổng số lượng cash ko đổi ( Hằng số ok) = 25 * 10.000 = 250.000.

Lúc giá bên bên cạnh nâng cao lên 1 ETH = 420 USDT, những nhà thanh toán chênh lệch giá sẽ thanh toán.

Và đây sẽ là những thay đổi trong Pool:

Nhái sử anh em sở hữu 10% Pool, anh em sẽ được hưởng 2.43975 ETH + 1.024,695 USDT.

Tổng số tiền anh em có tính theo USDT là = 2.43975 * 420 + 1.024.695 = 2049,39 USDT

Trường hợp ban đầu anh em giữ 10% ấy trong ví cứng, anh em vẫn giữ 2,5 ETH +1.000 USDT.

Số tiền anh em có tính theo USDT == 2,5 * 420 + 1,000 = 2050 USDT.

Số tiền bị mất = 2050 – 2049,39 = 0,61.

Vậy khiến phương pháp nào để tính tổn thất vô thường trong Uniswap?

Đây là công thức chung để tính toán tổn thất mà những LPs cần chịu trong Uniswap. Hãy lưu ý rằng công thức này chỉ ứng dụng cho Uniswap và nó KHÔNG bao gồm chi phí thanh toán!

Impermanent loss là những gì xảy ra độc lập sở hữu việc thanh toán của anh em. Nó sắp như là chi chi phí thời cơ của việc anh em để những token trong Pool thay vì giữ chúng trong ví.

Vậy nên để tính toán lợi nhuận kỳ vọng, bên cạnh những khoản chi phí thanh toán thu được, anh em nên trừ đi những khoản Impermanent loss này.

1 điều khác cần lưu ý là công thức này fake định rằng chỉ có 1 Token thay đổi giá tại 1 thời điểm cụ thể.

Thí dụ như ETH nâng cao, USDT giữ nguyên. Còn trên thực tế, lúc anh em thanh toán những cặp như ETH/COMP. Cả 2 tokens này có sự tương quan và có thể đi lại cùng nâng cao hoặc cùng giảm.

Xem Thêm  DeFi Warrior (FIWA) là gì? Toàn tập về tiền điện tử FIWA

Sự trượt giá

Ấy là những rủi ro, tổn thất sẽ xảy ra giả dụ anh em ko thanh toán. Vậy còn tổn thất gì xảy ra giả dụ anh em thanh toán?

Rủi ro này được gọi là trượt giá. Trượt giá là sự khác biệt giữa giá dự kiến ​​trước lúc thanh toán và giá thực tế lúc token được thanh toán.

Ấy là lý do tại sao trên Uniswap, anh em luôn thấy 2 chỉ số “số tiền tối thiểu nhận được” và “tác động giá”.

Vậy trượt giá là do đâu?

Những DEX liên tục thanh toán. Giá cho token thứ 1 sẽ khác sở hữu giá của token thứ 2 vì mô hình nhà tạo lập thị trường tự động (AMM). Quy mô thanh toán càng lớn so sở hữu thanh khoản, mức trượt giá càng cao.

Thí dụ như anh em muốn thanh toán 9,000 token và mà chỉ có 10,000 token trong Pool (hay còn gọi là 90% tính thanh khoản), mức trượt giá sẽ siêu lớn. Điều ấy có nghĩa là số tiền thực tế anh em nhận được so sở hữu số tiền dự kiến sẽ siêu khác nhau.

Có phương pháp nào để ngăn chặn nó ko?

Chà, ko hẳn là ko ngăn cản được. Có 1 giải pháp là trả chi phí gasoline cao hơn để những thanh toán của anh em được ưu tiên, nhưng điều ấy sẽ gây tốn kém về phía anh em. Chi phí thanh toán thậm chí có thể nhiều hơn mức trượt giá.

1 phương pháp khác là chọn những Pool thanh khoản lớn, nơi số token anh em muốn thanh toán chiếm 1 tỷ lệ bé so sở hữu Pool.

Thí dụ như giả dụ anh em muốn thanh toán COMP để lấy ETH, anh em nên vào Balancer, Uniswap, Bancor… chọn nhóm có thanh khoản lớn nhất và thanh toán ở ấy thay vì ở nơi khác.