Layer 1 trong Blockchain là gì? Cơ sở vươn lên là trong thị trường Crypto 

Key Insights:

  • Định nghĩa Layer 1 trong Blockchain là gì?
  • Tại sao nên mở rộng Layer 1 & những dự án Layer 1 nổi bật.

Layer 1 trong blockchain là gì?

Layer 1 Blockchain là những blockchain ứng dụng, hoạt động như mạng chính của hệ sinh thái và có khả năng xử lý, hoàn thiện những thanh toán trên blockchain của chính nó mà ko cần mạng khác. Layer 1 Blockchain thường sở hữu native token riêng, được dùng để tính sổ phí tổn thanh toán. Bên cạnh đấy, Layer 1 Blockchain cũng hoạt động như cơ sở hạ tầng cho những ứng dụng, giao thức và mạng khác xây dựng trên đấy như Layer 2 hay những dApp.

Đặc điểm chính của Layer 1 là cơ chế đồng thuận (consensus). Cơ chế đồng thuận khác nhau phân phối tốc độ, sự bảo mật và thông lượng thanh toán khác nhau. Do đấy, mỗi blockchain đều có những ưu, nhược điểm riêng.

Tại sao việc mở rộng Layer 1 trong Blockchain quan yếu?

Tính phi tập trung, khả năng mở rộng và sự bảo mật là cha mục tiêu chính của bất kỳ blockchain nào. Như Vitalik Buterin, người sáng lập của Ethereum đã nhấn mạnh, trong cùng 1 lúc những blockchain chỉ có thể phân phối 2 trong cha tính năng này. Đây được gọi là Bộ cha nan giải của blockchain (hay Blockchain trilemma).

Trong đấy, khả năng mở rộng có vẻ mang tính thách thức nhất và là mối lưu ý lớn đối sở hữu những blockchain Layer 1. Có cơ chế đồng thuận Proof of Work, Bitcoin và nhiều Layer 1 khác có tính phi tập trung và độ bảo mật, nhưng lại gặp khó khăn về khả năng mở rộng. Việc giải quyết những vấn đề toán học phức tạp để thêm 1 thanh toán mới vào blockchain làm cho những thợ đào tốn nhiều thời kì và tài nguyên, đồng thời nó lại ko thân thiện sở hữu môi trường.

Xem Thêm  Phishing là gì? Làm cho gì lúc bị tấn công phishing trong Crypto?

Trong những thời điểm nhu cầu thanh toán nâng cao cao, khả năng xử lý thông lượng thấp có thể làm cho thanh toán bị chậm lại và phí tổn thanh toán nâng cao lên. Thuật ngữ “thông lượng” chỉ số lượng thanh toán mà hệ thống có thể xử lý mỗi giây. Trong lúc những tổ chức tính sổ như Visa có thể xử lý sắp 20,000 TPS sở hữu mạng tính sổ điện tử VisaNet, Bitcoin chỉ có thể thực hành từ 3-7 TPS.

Lý do là vì VisaNet chạy trên 1 hệ thống tập trung, trong lúc Bitcoin lại dùng 1 hệ thống phi tập trung, do đấy nó cần dùng nhiều sức mạnh và thời kì xử lý hơn để bảo vệ quyền riêng tư của người mua. Mỗi dữ liệu thanh toán của Bitcoin đều nên trải qua nhiều bước, bao gồm việc chấp nhận, khai thác, phân phối và xác thực bởi mạng node.

Việc tiền điện tử có khả năng phát triển thành 1 phần trong thế giới buôn bán làm cho những nhà vươn lên là blockchain cố gắng nâng cao thông lượng xử lý của blockchain bằng việc mở rộng những Layer 1 này. Nhờ vậy, những nhà vươn lên là có thể dùng cho nhiều người mua hơn, người mua cũng có trải nghiệm thanh toán nhanh cùng chi phí tổn rẻ hơn.

1 số phương thức mở rộng Layer 1 trong blockchain

Nhiều phương thức đã được thử nghiệm để nâng cao khả năng mở rộng của Layer 1 blockchain, giúp blockchain đạt được thông lượng cao hơn, bao gồm:

  • Nâng cao kích thước block, cho phép xử lý nhiều thanh toán hơn trong mỗi block.
  • Thay đổi cơ chế đồng thuận, chẳng hạn chuyển từ Proof of Work sang Proof of Stake.
  • Thực hành sharding, 1 dạng phân vùng cơ sở dữ liệu.

Nâng cao kích thước block

Việc nâng cao kích thước block của Layer 1 blockchain bắc buộc exhausting fork. Quá trình này tạo ra 2 phiên bản của blockchain, 1 phiên bản có cập nhật và 1 phiên bản ko cập nhật. Kích thước block lớn hơn cho phép nhiều thanh toán được xử lý hơn, thời kì thanh toán nhanh hơn và chi phí tổn thấp hơn.

Consensus protocol (Giao thức đồng thuận)

Việc chuyển từ dùng Proof of Work, 1 cơ chế đồng thuận chậm và tốn nhiều tài nguyên, sang dùng Proof of Stake có thể giúp nâng cao khả năng mở rộng của những Layer 1 1 bí quyết đáng nhắc. Proof of Stake phân phối tốc độ thanh toán phải chăng hơn, nhưng nó lại kém về tính bảo mật.

Tìm hiểu thêm: Những cơ chế đồng thuận phổ biến trong crypto

Sharding (Phân đoạn)

1 lựa chọn khác là sharding, 1 kỹ thuật phân vùng cơ sở dữ liệu. Sharding thường được ứng dụng cho khoa học sổ cái phân tán trong blockchain (blockchain distributed ledgers).

Xem Thêm  OrdiChains (OICH) là gì? Cầu nối Cross-chain trước tiên trên Bitcoin Ordinals

Cụ thể, sharding bao gồm việc chia bé mạng và node thành 1 tập hợp những khối cơ sở dữ liệu (knowledge base) riêng lẻ khác nhau, còn được gọi là những phân đoạn (shard). Việc phân chia này giúp phân tán khối lượng công việc và cải thiện tốc độ thanh toán. Mỗi phân đoạn quản lý 1 tập hợp con những hoạt động của toàn mạng, nghĩa là nó có những thanh toán, node và block biệt lập.

Những node lúc này sẽ ko cần duy trì 1 bản sao hoàn chỉnh của toàn bộ blockchain. Thay vào đấy, mỗi node báo cáo lại công việc đã hoàn thành cho chuỗi chính để chia sẻ trạng thái dữ liệu cục bộ, bao gồm số dư của liên hệ và những chỉ số chính khác.

Vậy sharding sẽ gặp nên khó khăn gì trong quá trình hoạt động? Khoa học này có tồn tại rủi ro hay thách thức gì ko? Tìm hiểu toàn bộ về Sharding tại đây.

So sánh Layer 1 sở hữu Layer 2 blockchain

Layer 2 là tên gọi chung cho những giải pháp giải quyết vấn đề về tính mở rộng của Layer 1. Đặc điểm chung của Layer 2 là chúng được xây dựng trên Layer 1 và kế thừa tính bảo mật cũng như tính sẵn sàng của dữ liệu từ Layer 1. Chúng có khả năng xử lý nhiều thanh toán hơn, giúp giảm chi phí tổn và có tốc độ xác nhận thanh toán nhanh hơn Layer 1. 1 số dí dụ về blockchains Layer 2 là Polygon, X-dai, Immutable-X, Arbitrum, Loopring…

1 dí dụ về Layer 2 của Bitcoin là Lightning Community. Giao thức này cho phép những thanh toán ngang hàng diễn ra nhanh chóng sở hữu những node và phần mềm riêng, trong lúc vẫn giao tiếp sở hữu chuỗi chính. Bên cạnh Bitcoin, Lightning Community cũng được những Layer 1 khác như Litecoin dùng.

Tìm hiểu thêm: Layer 2 là gì? Đặc điểm và hạn chế của Layer 2

Những dự án Blockchain Layer 1 nổi bật

Aptos (APT)

Aptos là blockchain Layer 1 nổi bật, tập trung vào việc phân phối 1 blockchain an toàn và sẵn sàng dùng cho lượng người mua lớn trên thế giới. Aptos dùng ngôn ngữ lập trình Transfer giúp quản lý và xác minh nguồn tài nguyên trên blockchain để đảm bảo tính an toàn. Dự kiến dự án sẽ ra mắt mainnet vào tháng 10/2022.

Xem Thêm  Cách tải nhạc MP3 từ YouTube ko cần phần mềm

Hiện nay, hệ sinh thái đã vươn lên là khá hoàn thiện ở nhiều mảng khác nhau như DeFi, Gaming, Launchpad, Pockets, NFT…

Tìm hiểu thêm về tiềm năng của Aptos: Tổng quan hệ sinh thái Aptos

Sui (SUI)

Sui là ứng dụng hợp đồng thông minh hiệu suất cao theo cấu trúc Monolithic, có khả năng xử lý mọi tác vụ và công việc trên 1 mạng lưới duy nhất.

Sui sở hữu khả năng mở rộng lên tới vài trăm nghìn TPS (số lượng thanh toán xử lý trong mỗi giây) và có thời kì block dao động từ 2 – 3 giây. Blockchain này cũng dùng ngôn ngữ lập trình Transfer tương tự như Aptos.

Tìm hiểu thêm: Tổng quan hệ sinh thái Sui

Ethereum (ETH)

Ethereum là ứng dụng điện toán phân tán, mã nguồn mở dựa trên khoa học chuỗi khối (blockchain), cho phép những nhà vươn lên là xây dựng những ứng dụng phi tập trung (DApps) và những tổ chức tự trị phi tập trung (DAOs). Đây được xem là 1 trong những blockchain lớn trong thị trường crypto. Đã có siêu nhiều Layer 2 tương thích sở hữu EVM được vươn lên là như zkSync, SKALE, Optimism…

Tìm hiểu thêm: Tổng quan hệ sinh thái Ethereum

Tổng kết

Khả năng mở rộng là 1 trong những vấn đề lớn mà Layer 1 blockchain đang nên đối mặt. Lúc nhu cầu về tiền điện tử nâng cao lên, áp lực để những giao thức blockchain mở rộng quy mô cũng sẽ nâng cao lên. Vì cả 2 Layer đều có những hạn chế nhất định, giải pháp trong tương lai sẽ là xây dựng 1 giao thức có thể giải quyết vấn đề nan giải về khả năng mở rộng trong lúc vẫn đảm bảo tính bảo mật.