Ẩn danh trong thế giới crypto: Cái áo choàng 2 mặt

Vào 1 ngày cuối tháng 1, cùng đồng DeFi thức dậy có 1 thông tin sững sờ: 0xSifu – thành viên cốt cán và giám đốc tài chính của Wonderland – chính là Michael Patryn – người đã từng ngồi tù liên bang 18 tháng vì tội lừa đảo. Ngay nagy lập tức, giá của $TIME (token của Wonderland) đã lao dốc chỉ sau 1 đêm lúc những nhà đầu tư vào Wonderland hoảng loạn tranh cãi về việc đóng cửa dự án.

Đây ko cần lần trước tiên tình trạng ẩn danh trong crypto trở nên cái áo choàng hoàn hảo cho những phi vụ ám muội, nhưng vụ việc Wonderland bên bờ vực sụp đổ lần này làm cho dấy lên câu hỏi: Văn hóa ẩn danh có làm cho suy yếu trách nhiệm giải trình và tạo điều kiện cho lừa đảo hay ko?

Ẩn danh trong Crypto như lớp bảo vệ

Ngay từ lúc khởi thuỷ, ngành công nghiệp tiền điện tử đã được xây dựng dựa trên tính ẩn danh. Bitcoin được hình thành phương pháp đây hơn 1 thập kỷ bởi 1 nhân vật bí mật có biệt danh Satoshi Nakamoto. Trong nhiều 5, những tên trộm và những kẻ buôn bán ma túy đã dùng tiền điện tử để marketing trong bóng tối.

Khả năng hoạt động ẩn danh là nguyên lý trung tâm của khoa học tiền điện tử. Đa số những thanh toán tiền điện tử được ghi lại trên những hệ thống sổ cái phi tập trung được gọi là blockchain, cho phép người mua thanh toán mà ko cần tên, ko cần đăng ký account nhà băng hoặc tương tác có bên trung gian thứ cha.

Giờ đây, lúc tiền điện tử ngày càng trở nên 1 ngành công nghiệp chính thống, ngay cả những nhân tố hợp pháp như nhà sáng lập, kỹ sư và nhà đầu tư của những dự án – cũng nhất quyết giấu tên. Ngày càng có nhiều doanh nhân tiền điện tử, nhiều người trong số họ kiểm soát hàng trăm triệu đô la trong quỹ đầu tư, thực hành công việc qua tấm hình đại diện bí mật trên web. Những tổ chức quyền lực nhất trong ngành cũng đã chấp nhận sự thật rằng những kỹ sư tiền điện tử và những người sáng lập thích hoạt động ẩn danh.

Giải thích cho điều này, những người ủng hộ tiền điện tử nói rằng ẩn danh tạo ra 1 thị trường bình đẳng hơn, trong đấy những doanh nhân được đánh giá dựa trên chuyên môn kỹ thuật hơn là ứng dụng học vấn hoặc gia đình của họ. Blockchain phân phối giấy tờ công khai về những thanh toán, cho phép những người chơi hiểu biết đánh giá trình độ của 1 doanh nhân vô danh mà ko cần tham khảo CV của họ.

Amy Wu, người đứng đầu nhánh đầu tư mạo hiểm của FTX, cho biết đôi lúc cô hợp tác có những nhà đầu tư ẩn danh mà cô gặp trực tuyến, 1 trong số đấy là 1 account Twitter nhại lại Elon Musk hiện có sắp 2 triệu người theo dõi. “Tôi ko biết anh ta là ai. Tôi ko biết anh ấy đã làm cho việc ở tổ chức nào. Và tôi ko cần. Tôi biết rằng anh ấy là chuyên gia trong lĩnh vực này,” Amy Wu nói.

Xem Thêm  Hệ sinh thái Boba Community - Cần động lực vươn lên là trong thời kì tới

Trong 5 ngoái, tổ chức đầu tư mạo hiểm Paradigm cũng đã thuê những kỹ sư và nhà nghiên cứu hoạt động ẩn danh; họ xuất hiện trên net của tổ chức dưới những biệt danh. Người được tuyển dụng sắp đây nhất là 1 kỹ sư tiền điện tử, có biệt danh là Transmissions11 và học cấp 3 “trong thời kì rảnh rỗi” (theo bio giới thiệu của người này).

Trong những cuộc phỏng vấn, những doanh nhân và kỹ sư tiền điện tử ẩn danh đã đưa ra nhiều lý do để che giấu tên thật. 1 số lo ngại rằng những điều chỉnh về luật có thể đặt họ vào thế khó có những cơ quan thực thi pháp luật. Những người khác thì nói rằng họ ko thích bị chú ý hoặc lo lắng rằng việc ngày càng trở nên giàu có có thể biến họ thành mục tiêu của những tên trộm hoặc hacker.

Nhiều doanh nhân giấu tên còn thực hành những bước cực đoan hơn để giữ bí mật danh tính của mình, như dùng phần mềm thay đổi giọng nói trong những cuộc gọi hoặc đề nghị những đối tác marketing ký những thỏa thuận ko tiết lộ thông tin. Nhưng những tổ chức mạo hiểm vẫn sẵn sàng đầu tư vào họ.

5 ngoái, 0xMaki, nhà vươn lên là giúp điều hành SushiSwap, đã huy động được 60 triệu đô la từ 1 nhóm những nhà đầu tư mạo hiểm, bao gồm cả Amy Wu của FTX, mà ko tiết lộ tên thật của mình cho họ. (Thỏa thuận này đã thất bại sau lúc những thành viên của SushiSwap DAO nêu lên lo ngại về nguồn vốn.)

Cũng trong mùa hè 5 ngoái, người sáng lập ẩn danh của Alchemix (có biệt danh Scoopy Trooples) đã huy động được 4.9 triệu đô la từ 1 nhóm những tổ chức mạo hiểm do CMS Holdings dẫn đầu. Dan Matuszewski, người sáng lập CMS, cho biết ông chưa bao giờ đề nghị lãnh đạo dự án Alchemix tiết lộ danh tính của mình. “Siêu nhiều người trong số họ đã gầy dựng danh tiếng trong nhiều 5 qua. Ko lý gì họ sẽ bỏ trốn cùng có số tiền,” Dan Matuszewski nói.

Vị đắng của văn hoá ẩn danh trong Crypto

Trong crypto, Bitcoin và Ethereum thực thi quy tắc tự động dựa trên sự đồng thuận trong những hợp đồng thông minh, bản thân những cá nhân ko quan yếu lắm – cho nên họ ko có khả năng để làm cho điều gì đấy xấu. Nhưng có những dự án DeFi, cá nhân lại là bên kiểm soát nguồn quỹ của dự án, và lúc dính dáng tới con người, DeFi vẫn cần siêu nhiều niềm tin.

Giống như CZ – ông trùm của đế chế Binance từng chia sẻ rằng giả dụ được lựa chọn, ông sẽ ko muốn nổi danh. Nhưng Binance cần có 1 gương mặt đại diện để huy động tiền, thiết lập niềm tin có những khách hàng đã uỷ thác tiền cho tổ chức. “Tôi biết chúng ta đang ở trong 1 ngành mà về mặt kỹ thuật, chúng ta ko cần niềm tin, nhưng sự thật thì chúng ta vẫn cần đặt niềm tin ở nhiều nơi khác nhau,” CZ nói.

Nhưng niềm tin trong 1 thế giới ẩn danh thật sự mong manh. 5 ngoái, những người sáng lập ẩn danh của dự án AnubisDAO đã huy động được sắp 60 triệu đô la trong vài giờ; và chưa đầy 1 ngày sau, số tiền này đã biến mất trong đợt rug-pull lớn thứ 2 vào 5 2021, theo Chainalysis. Và ai lại có thể tin tưởng để đầu tư vào 1 dự án có Chef Nomi – đồng sáng lập tai tiếng của SushiSwap, người đã đột ngột thanh lý tài sản mình nắm giữ và khiến cho giá SUSHI rớt thảm?

Xem Thêm  Chỉ dẫn khôi phục ví Metamask vào Coin98 Pockets

“Những nhân vật dùng biệt danh này siêu nguy hiểm. Họ có thể là ngưới phải chăng lúc này, nhưng có thể trở nên tồi tệ trong 2 hoặc cha 5 nữa,” Brian Nguyễn, 1 doanh nhân tiền điện tử từng mất $400K trong 1 vụ rug-pull nói. Nạn nhân của những vụ rug-pull này thường vô phương chống lại những tên trộm vô danh.

Trong DeFi, những nhóm vươn lên là ẩn danh ko bị đánh giá lý lịch, khó chứng minh được độ tin cậy và ko bị trải qua nhiều loại đánh giá an ninh để đảm bảo rằng họ ko có tiền án tiền sự hoặc nằm trong danh sách theo dõi bị xử phạt.

Do đấy, chẳng có gì ngạc nhiên lúc chỉ dẫn sắp đây của Lực lượng Đặc nhiệm Hành động Tài chính (FATF) tập trung siêu nhiều vào DeFi. FATF đưa ra lập luận rằng bởi vì những người chủ chốt (key signer) nắm quyền kiểm soát những quỹ nên về cơ bản việc này biến họ thành những thực thể được quản lý. Bên cạnh ra, ở 1 mức độ nào đấy những tổ chức tự trị phi tập trung (DAO) có thể sẽ được phân loại là những nhà phân phối dịch vụ tài sản ảo trong những 5 tới.

Đa số những phấn đấu này nhằm để giảm thiểu sự thiếu tin cậy của văn hoá ẩn danh trong ko gian crypto.

Ẩn danh hay ko ẩn danh?

Hiện tại, 1 số doanh nhân tiền điện tử quyết định dùng tên thật lúc tham dự thị trường và đôi lúc quảng bá tổ chức của mình là “totally doxxed”, nghĩa là lý lịch của họ hoàn toàn được công khai. Trong lúc những người sáng lập khác lại đang gặp khó khăn hơn trong việc giữ bí mật danh tính lúc nhiều bên đang tìm phương pháp “gỡ mặt nạ” của họ.

Sắp đây, BuzzFeed Information đã phân tách giấy tờ marketing công khai để xác định danh tính của 2 người sáng lập ẩn danh của Bored Ape Yacht Membership, 1 bộ sưu tập NFT trị giá 2.5 tỷ USD. Và sự việc này đã làm cho dấy lên 1 cuộc tranh luận sôi nổi. Nhưng nhiều người vẫn nhất quyết giữ kín tung tích của mình, vì nói cho cùng, những người tham dự crypto đang đấu tranh cho sự tự do và tính cởi mở – mà ẩn danh là 1 nhân tố đại diện.

Tuy nhiên, vấn đề được nêu ra là làm cho sao để đi lại an toàn giữa lằn ranh tự do ẩn danh và tin cậy vào thiện ý của những người sáng lập?

Joseph Weinberg – đồng sáng lập của Shyft Community, mạng lưới ủy thác dựa trên blockchain lấy lại niềm tin, uy tín và danh tính, phát biểu: “Tương lai mà tôi muốn thấy đối có DeFi, và con đường hướng tới việc vận dụng DeFi hàng loạt, đấy là việc thay thế ẩn danh hoàn toàn bằng ẩn danh fake (pseudo-anonymity) dựa trên sức mạnh và tiện ích của việc chứng thực”.

Xem Thêm  Kiếm tiền bằng phương pháp làm cho testnet trên Aptos blockchain

“Pseudo-anonymity” là khái niệm tiết lộ 1 phần danh tính và thông tin cần thiết cho người khác. Trên chuỗi, chúng ta có thể chứng thực giấy tờ lý lịch của ai đấy mà ko cần biết tên của họ hoặc tiết lộ thông tin cá nhân được bảo vệ của ai đấy. Chúng ta có thể xác định 1 người nào đấy là ai và họ đã làm cho gì, và sau đấy tiết lộ những câu trả lời đấy cho những người biết họ – mà ko cần từ bỏ danh tính.

Dù rằng bài học nhãn tiền của AnubisDAO vẫn còn đấy, nhưng DAO vẫn là 1 trong những phương pháp được ưa chuộng để ẩn danh trong thế giới tiền điện tử. DAO cho phép mọi người cùng tác và về cơ bản hoạt động giống như những cổ đông trong tổ chức, nhưng ko có tư phương pháp pháp nhân chính thức hoặc chủ sở hữu được nêu tên.

Bất kỳ ai khai thác lợi nhuận sẽ vẫn cần trả thuế, nhưng hợp tác những cá nhân trong thế giới thực có những thực thể này là 1 nhiệm vụ phức tạp hơn nhiều so có việc kiếm tìm giấy tờ công khai để tiết lộ danh tính như trong trường hợp của Bored Apes. Bất kỳ ai cũng có thể theo dõi những thanh toán của 1 DAO cụ thể và tìm hiểu xem chúng hợp pháp hay đáng ngờ. Mô hình này đã chuyên dụng cho phải chăng cho những doanh nhân ẩn danh, từ “Zeus”, người tạo ra tiền điện tử Olympus, tới “Code Monkey”, người đã thiết lập tiền điện tử Port Finance.

Về phía những tổ chức tiền điện tử, trước áp lực và hình phạt ngày càng nâng cao từ những cơ quan quản lý, họ cần miễn cưỡng đưa ra những biện pháp KYC (xác minh danh tính) nghiêm ngặt.

  • Vào tháng 8/2021, Binance đã công bố rằng khách hàng mới sẽ cần phân phối ID do chính phủ cấp và xác minh khuôn mặt để thực hành gửi tiền và thanh toán. Điều này theo sau những thông tin của những cơ quan quản lý của Vương quốc Anh và Nhật Bản rằng Binance ko được phép hoạt động ở quốc gia của họ.
  • BitMEX cũng đã thực hành 1 động thái tương tự để tuân thủ KYC 1 5 trước đấy, đề nghị thông tin về kinh nghiệm thanh toán cũng như nhận dạng, 1 phần để “đón đầu những quy định đang vươn lên là”. Khách hàng trước đây của BitMEX chỉ cần phân phối 1 liên hệ electronic mail.

Tóm lại, ẩn danh hay ko ẩn danh và ẩn danh tới mức độ nào vẫn là đang là bài toán đau đầu đối có những người tham dự thị trường tiền điện tử. Nhưng đây là bài toán cần được giải quyết để crypto có thể “chung sống” hoà bình có những cơ quan pháp luật và xây dựng niềm tin bền vững cho cùng đồng. Vì giống như Aaron Lammer, thành viên nhóm DeFi tại tổ chức thanh toán tiền điện tử Radkl và người dẫn chương trình podcast ‘Exit Rip-off’ đã nói: “Giả dụ bản chất ẩn danh của DeFi có nghĩa là 1 người như Michael Patryn có thể phụ trách 1 kho bạc lớn của DeFi, thì đấy là 1 vấn đề khá nghiêm trọng”.